FORUMTEATAR-pozorišni forum

Ćeif

U četvrtak 25. oktobra 2007, u Beogradskom dramskom pozorištu, održana je premijera predstave Ćeif Mirze Fehimovića u režiji Egona Savina.

Na konkursu za savremeni domaći dramski tekst na bosanskom i srpskom jeziku drama Ćeif sarajevskog autora Mirze Fehimovića je bila pobednik. Međutim, još jednom se pokazalo da nagrađene drame na konkursima imaju osrednji kvalitet i isforsiranu scensku sudbinu.

Mirza Fehimović zastupa pesimistički stav o mogućnosti povratka bivših stanovnika Sarajeva u rodni grad. Kada se vrate oni se osećaju kao dvostruki stranci. Sarajevo više nije onaj grad koji su voleli, kome su pesme pevali i o kome su sanjali. Njegovi poniženi i osiromašeni stanovnici životare od sporadične pomoći rodbine iz inostranstva ili od milostinje ratnih profitera. Predstavnik ratnih profitera u drami je Hamo Mutevelić od čije savesti ili ćefa zavisi egzistencija mnogih ljudi. Što se tiče povratnika oni mogu da se leče i umru u Sarajevu kao Stevan, da odu zauvek kao Munevera, Stevanova žena ili da nastave život u Sarajevu što čeka njihovu decu.

Reditelj i scenograf Egon Savin je smestio radnju u scenski prostor čije naznake podsećaju na film Dogvil Larsa fon Trira. U radu sa glumcima Savin nije ostvario kompaktnu ansambl igru po čemu su poznate njegove uspešne predstave. Glumci BDP-a uglavnom tumače svoje likove prenaglašeno, izveštačeno, bez pravog osećaja za kontakt igru i za uprizorenje specifičnog sarajevskog duha i načina govora. Predstavljanje dece sa ručnim lutkama koje animiraju glumci je bila dobra Savinova ideja koja nije adekvatno realizovana u predstavi.

U glumačkom ansamblu izdvaja se Radmila Tomović kao Munevera Petrović koja prvi put posle rata dolazi sa porodicom da poseti porodicu svoje sestre u Sarajevu. Munevera, nekadašnja sarajevska glumica u Engleskoj radi kao čistačica po kućama. Sklonost ka glumi nastavila je da primenjuje u životu. Pretvara se da je otvorena, emancipovana žena ali je zapravo nesigurna i puna kompleksa krivice zbog napuštanja Sarajeva, promašenog braka sa Stevanom i života bez jasne perspektive.

Nebojša Ljubišić tumači lik Stevana, nekadašnjeg novinara koji radi kao portir u Engleskoj. Povratak u Sarajevo je poslednja šansa da spasi svoj poljuljani brak sa Muneverom i narušeno porodično jedinstvo. Na žalost, njegov odnos selektivne amnezije prema bivšem mučitelju Hamu i ukupna situacija u Esminoj porodici ubrzaće krah njegovog braka.

Dušanka Stojanović igra Esmu, Muneverinu sestru kao impulsivnu muslimanku kojoj vera u Alaha olakšava težak život. Pored svih porodičnih obaveza ona mora da brine i o mužu Salku koji je već godinama u invalidskim kolicima.

Ljubomir Bandović igra Esminog muža Salka kao personifikaciju nekadašnjeg sarajevskog duha šege i crnog humora. Vezan za invalidska kolica on nikoga ne optužuje ali se zato svi pred njim osećaju krivi. Pa čak i bivši policajac, političar, a sada mesar Hamo Mutevelić koji izdržava njegovu porodicu jer ga je u saobraćajnoj nesreći učinio invalidom.

Slobodan Ćustić kao Hamo i Sandra Bugarski kao njegova žena Klara mnogo ranije nego što je to potrebno pokazuju na neverbalnoj ravni svoje namere. Usvajanje Elizabet, usvojene ćerke Stevana i Munevere na taj način gubi čar iznenađenja što je bila namera pisca, a verovatno i reditelja.

Kostimi Snežane Pešić Rajić jasno odvajaju Muneverinu porodicu, Esminu porodicu u siromaštvu i ratne profitere koje predstavljaju Hamo i njegova žena Klara.